Een vochtige kelder heeft bijna altijd een van deze vijf oorzaken: doorsijpelend grondwater, opstijgend vocht, condensatie, een lekkende leiding of afvoer, of regenwater dat zijdelings insijpelt. Elke oorzaak vraagt een andere oplossing. Zoek dus eerst uit waar het vocht vandaan komt en kies pas daarna een behandeling.
Wat zijn de vijf oorzaken van een vochtige kelder?
Een kelder ligt onder de grond en is langs alle kanten omringd door vochtige aarde. Oudere kelders zijn vaak gemetseld zonder waterdichte laag. Dat het daar vochtig wordt, is dus niet vreemd. De vraag is alleen: komt het vocht door de muur, uit de lucht of uit een leiding?
De tabel hieronder zet de vijf oorzaken naast elkaar. Vaak spelen er twee tegelijk. Een kelder met doorsijpelend grondwater heeft bijvoorbeeld meestal ook last van condensatie, omdat de lucht er vochtig blijft.
| Oorzaak | Hoe herken je het? | Oplossing |
|---|---|---|
| Doorsijpelend grondwater | Natte plekken op vloer en onderaan de wanden, water aan de naad tussen vloer en muur, erger na lange regenperiodes of in de winter | Bekuiping aan de binnenzijde, of afdichten en draineren aan de buitenzijde |
| Opstijgend vocht | Vochtrand onderaan de muur die naar boven uitdooft, witte zoutuitbloei, afbladderend pleisterwerk, vaak ook zichtbaar op het gelijkvloers | Waterkerende laag of injectie in de muur |
| Condensatie | Druppels op koude wanden en leidingen, muffe geur, schimmel in hoeken, vooral in de zomer en bij warm, vochtig weer | Ventilatie aanpassen, vochtbronnen wegnemen, eventueel ontvochtigen |
| Lekkende leiding of afvoer | Een plaatselijke natte plek die niet met het weer samenhangt, watermeter die blijft draaien, plek nabij leiding of afvoerbuis | Lek opsporen en leiding of afvoer herstellen |
| Zijdelings insijpelend regenwater | Natte plek of straaltje kort na een regenbui, vaak bij een kelderraam, koekoek, keldergat, doorvoer of scheur | Afwatering buiten herstellen, scheuren en doorvoeren dichten, zo nodig bekuiping |
Hoe herken je doorsijpelend grondwater?
Bij doorsijpelend grondwater drukt het water in de bodem tegen de vloer en de wanden van de kelder. Is de constructie niet waterdicht, dan zoekt het water de zwakste plek. Dat is vaak de kimnaad, de naad waar de vloer en de muur samenkomen. Ook poreuze voegen en scheuren laten water door.
Je herkent het aan plekken die groter worden wanneer het grondwater stijgt, bijvoorbeeld na weken regen. In het ergste geval staat er echt water op de vloer. De oplossing is de kelder waterdicht maken. Dat kan aan de binnenzijde met een bekuiping, of aan de buitenzijde door de muren af te graven. STS Works doet dit aan de binnenzijde.
Wat is het verschil met opstijgend vocht en condensatie?
Opstijgend vocht is capillair vocht. De fijne poriën in baksteen en mortel zuigen water op uit de bodem, zoals een spons. Het vocht trekt omhoog in de muur en verdampt aan het oppervlak. Daarbij blijven zouten achter als witte uitbloei. Je ziet een vochtrand die onderaan het natst is. De klassieke oplossing is een waterkerende laag in de muur, meestal via injectie. Injecties tegen opstijgend vocht zijn niet de hoofddienst van STS Works.
Condensatie komt niet uit de muur maar uit de lucht. Warme lucht bevat veel waterdamp. Komt die lucht in een koele kelder, dan slaat de damp neer op koude wanden en leidingen. Daarom is condensatie vaak het ergst in de zomer. Wie dan de kelder verlucht met warme buitenlucht, brengt net meer vocht binnen. Een waterdichte laag lost condensatie niet op. Verluchten op het juiste moment en vochtbronnen zoals een droogkast of natte was aanpakken, doen dat wel.
Wanneer is een leiding of regenwater de oorzaak?
Een lek geeft een plaatselijke plek die niet verandert met het weer. Kijk naar waterleidingen, verwarmingsbuizen, de afvoer van wasmachine of boiler en de rioolbuis. Ook een lekkende regenpijp of een verstopte put buiten kan water tegen de keldermuur sturen.
Zijdelings insijpelend regenwater herken je aan het tijdstip. De plek verschijnt kort na een bui en droogt daarna weer op. Het water komt via een kelderraam, een koekoek zonder afvoer, een oud kolengat, een doorvoer of een scheur. Ook een terras of oprit die naar het huis afhelt, is een bekende boosdoener. Pak eerst de afwatering buiten aan. Blijft de muur daarna water doorlaten, dan is afdichten nodig.
Hoe controleer je zelf waar het vocht vandaan komt?
Met een paar eenvoudige proeven kom je al ver. Je hebt er geen meettoestel voor nodig. Noteer wat je ziet en neem foto's met de datum erbij. Dat helpt later bij een plaatsbezoek.
Geven deze proeven geen duidelijk antwoord, of wijzen ze op meerdere oorzaken, laat dan een vakman kijken. Een verkeerde diagnose is de voornaamste reden waarom een vochtbehandeling niet werkt.
- Folieproef: kleef een stuk plasticfolie luchtdicht op de muur en wacht enkele dagen. Vocht aan de buitenkant van de folie wijst op condensatie, vocht erachter op vocht uit de muur.
- Weerproef: hou bij wanneer de plekken erger worden. Kort na een bui wijst op insijpelend regenwater, na lange natte periodes op grondwater, bij warm en vochtig weer op condensatie.
- Watermeterproef: sluit alle kranen en toestellen af en kijk of de watermeter nog draait. Draait hij, dan is er een lek in de waterleiding.
- Plaatsproef: kijk waar het nat is. Aan de naad tussen vloer en muur wijst op grondwater, rond een raam of doorvoer op regenwater, op leidingen op condensatie.
- Hygrometer: meet de luchtvochtigheid enkele weken. Een voortdurend hoge waarde zonder natte muren wijst op condensatie.
Wanneer is een vochtige kelder dringend?
Een licht vochtige opslagkelder in een oud huis is niet meteen een noodgeval. Toch wordt vocht zelden vanzelf beter. Zouten en vocht tasten pleisterwerk en voegen aan, en schimmel verspreidt zich. Wacht in deze gevallen niet af:
- Er staat water op de vloer of het water stroomt zichtbaar binnen
- Er hangen stopcontacten, de elektriciteitskast, de verwarmingsketel of de boiler in de vochtige zone
- Je ziet nieuwe scheuren of scheuren die breder worden
- Houten balken, trappen of rekken zijn aangetast of je ziet zwamvorming
- De watermeter draait terwijl alles dicht staat
- De schimmel of de muffe geur trekt naar de woonruimtes
Welke oplossing past bij jouw kelder?
De oorzaak bepaalt de oplossing. Komt het water door vloer en wanden, dan is waterdicht maken de enige blijvende aanpak. Storm doet dat aan de binnenzijde: de ondergrond wordt gereinigd en plaatselijk hersteld, daarna komen er meerdere lagen op met cementgebonden systemen, polymeren of harsen zoals PU, epoxy en PMMA.
Is de oorzaak condensatie of een lek, dan heb je geen kelderdichting nodig. Dat hoor je beter voor de werken dan erna. Spelen er twee oorzaken tegelijk, dan pak je ze in de juiste volgorde aan: eerst het water dat binnenkomt stoppen, daarna de lucht in de kelder droog houden met goede verluchting.
Wil je weten wat dit voor jouw situatie betekent? Lees meer over kelderdichting of vraag een offerte aan.
Veelgestelde vragen
Is een vochtige kelder normaal in een oud huis?
Het komt veel voor, omdat oudere kelders vaak gemetseld zijn zonder waterdichte laag. Normaal betekent niet onschadelijk: vocht tast pleisterwerk en voegen aan en geeft schimmel. Wil je de kelder gebruiken als berging of leefruimte, dan pak je de oorzaak best aan.
Hoe weet ik of het condensatie is of vocht uit de muur?
Doe de folieproef. Kleef een stuk plasticfolie luchtdicht op de muur en wacht enkele dagen. Zit het vocht aan de buitenkant van de folie, dan is het condensatie. Zit het erachter, dan komt het vocht uit de muur.
Helpt een ontvochtiger tegen een vochtige kelder?
Een ontvochtiger helpt tegen condensatie, omdat hij vocht uit de lucht haalt. Tegen grondwater of opstijgend vocht helpt hij niet: er blijft water door de muur komen. Je bestrijdt dan het gevolg en niet de oorzaak.
Moet ik mijn kelder in de zomer verluchten?
Voorzichtig. Warme zomerlucht bevat veel waterdamp, die neerslaat op de koude keldermuren. Verlucht daarom op koele en droge momenten, zoals 's nachts of vroeg in de ochtend, en niet op warme, vochtige dagen.
Wat helpt tegen doorsijpelend grondwater in de kelder?
De kelder waterdicht maken. Dat kan aan de binnenzijde met een bekuiping, waarbij vloer en wanden in meerdere lagen worden afgedicht, of aan de buitenzijde door de muren af te graven en te dichten. Verf of een ontvochtiger houdt grondwater niet tegen.